Historia Parafii Wilkołaz

Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi z 1325 r. W XV w. prawo patronatu należało do króla. Od XVI w. przeszedł on na właścicieli Wilkołaza ( do XVII w. Zamoyscy). Do uposażenia parafii należało w XIX w. jeszcze 549 mórg ziemi. Lecz w 1866 r. parafia utraciła niemal cały swój majątek, pozostały jedynie ok. 3 morgi ziemi.

W okresie przynależności do diec. krakowskiej wchodziła w skład archidiak. lubelskiego. W latach 1807-18 należała do diec. kieleckiej. Od dawna w parafii obok proboszcza był wikariusz. W życiu religijnym ważną rolę pełniły bractwa - od XVIII w., Trójcy Przenajśw., a później Bractwo Straży Honorowej Serca Jezusowego. Zapewne od XVI w. istniał też szpital, którym parafia opiekowała się do XIX w. Od 1919 r. funkcjonowała ochronka, w której do II wojny światowej pracowały siostry zakonne.

Wizytacja z 1603 r. wspomina o istnieniu szkoły par.( od 1833 r. bardzo się nią interesował ówczesny wikariusz, ks. Piotr Ściegienny). Są 3 cmentarze grzebalne: najstarszy, przy skrzyżowaniu dróg, zamknięty w 1843 r.; tzw. stary - czynny do 1926 r. i trzeci - nowy, czynny od 1926 r. Archiwum przechowuje m. in. akta metrykalne, zaślubionych i zmarłych od 1753 r.

Kościół w Wilkołazie

Pierwotny kościół, opisany przez J. Długosza był drewniany. Konsekrowano go pw. św. Jana Chrzciciela. W poł. XVII w. był on w stanie całkowitego upadku i na skutek tego przystąpiono do budowy nowego, istniejącego do dziś. Jest on murowany, wybud. w latach 1648 - 53, pw. św. Jana Chrzciciela z fundacji Jana Zamoyskiego.

Remonty m. in.: 1721, 1815, 1868, 1885, rozbudowa w 1912-19, malowanie 1955-56 i 1975. Kościół jest z cegły i kamienia, otynkowany, 1-nawowy, pierwotnie barokowy, ale na skutek licznych zniszczeń i odbudowań utracił cechy stylowe. Przy prezbiterium zakrystia, przy nawie - we frontonie kruchta, także przy nawie, po obydwu stronach, duże kaplice. Nad nawą wieżyczka na sygnaturkę, wybud. w 1912 r. Wewnątrz 3 ołtarze z drzewa dębowego, dostosowane do stylu barokowego.

Główny - wyk. B. Bojakowski z Lublina w latach 1913-14. Jest w nim obraz św. Jana Chrzciciela, 1937-39 r. oraz MB Łaskawej z XVII/XVIII ? w. Po prawej stronie nawy, w kaplicy ołtarz boczny wyk. przez B. Bojakowskiego w 1914 r., odrestaurowany w 1975 r., z obrazem św. Mikołaja. W kaplicy po lewej - wyk. j/w ołtarz z obrazem Trójcy Przenajśw. W całym k-le jest polichromia z lat 1955-56. Na chórze 6-głosowe organy, zastąpione w 1978 r. nowymi ( poprzednie przekazano do par. Prawno). Chrzcielnica z kamienia, późnobarokowa. Obok k-ła dzwonnica z 3 dzwonami wyk. w 1946 r., firmy Felczyńskich z Przemyśla. Kapliczka zabytkowai: św. Jana Nepomucena w Wilkołazie II.

 (źródło: www.kuria.lublin.pl)